در سالهای اخیر، نامهای هنگ درام، هندپن و تانگ درام آنقدر در کنار هم به کار میروند که بسیاری از خریداران سردرگم میشوند. اگر به دنبال تجربه این سازها هستید، خرید هنگ درام میتواند نقطه شروعی عالی باشد. اما آیا واقعاً این سه اسم فقط معادل هم هستند یا تفاوت هنگ درام با هندپن و تانگ درام قابل توجه است و شامل ویژگیهای صدا، ساختار و کاربردهای موسیقایی آنها میشود؟
در این مقاله به صورت جامع و دقیق به بررسی تفاوت هنگ درام اصل با هندپن و تانگ درام میپردازیم تا بتوانید با آگاهی کامل خرید کنید.
جدول مقایسه سریع (در یک نگاه)
| ویژگی | هنگ درام اصل (Hang®) | هندپن (Handpan) اصیل/با کیفیت | تانگ درام / تاندر درام |
|---|---|---|---|
| مخترع / مالکیت معنوی | PANArt (سوئیس) | عموماً بدون ثبت انحصاری | عموماً بدون ثبت انحصاری |
| وضعیت تولید فعلی | تولید متوقف از سال ۲۰۱۳ | همچنان توسط صدها سازنده تولید میشود | تولید انبوه زیاد |
| جنس غالب مواد | فولاد با فرمول اختصاصی | استیل نیتری، استنلس استیل، امگا استیل | اغلب فولاد معمولی یا نازک |
| روش تیونینگ | بسیار خاص و محرمانه | متنوع (از عالی تا ضعیف) | معمولاً ساده و ابتدایی |
| پایداری کوک | عالی (تا ۱۰–۱۵ سال در شرایط خوب) | خوب تا عالی (بسته به سازنده) | ضعیف تا متوسط (۱–۴ سال) |
| قیمت تقریبی (۱۴۰۴) | ۸–۲۰ میلیون تومان (دست دوم) | ۱۸–۱۲۰ میلیون تومان | ۵–۲۲ میلیون تومان |
| کیفیت صدای کلی | مرجع و بسیار خاص | بسیار متنوع | عموماً ضعیفتر و فلت |
| ارزش نگهداری بلندمدت | بسیار بالا (کلکسیونی) | بالا (در برندهای معتبر) | پایین |
| احتمال تقلبی بودن | بسیار بالا در بازار دست دوم | متوسط تا بالا | بسیار بالا |

توضیح دقیق هر کدام
۱. هنگ درام اصل (Hang® توسط PANArt)
- تنها سازنده رسمی: PANArt (فلیکس روهنر و سابینا شرر)
- تولید از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۳
- بعد از سال ۲۰۱۳ دیگر تولید نمیشود → فقط در بازار دست دوم موجود است
- ویژگی بارز: صدای بسیار عمیق، گرم، طولانی و هارمونیکهای بسیار غنی و خاص
- تعداد نتها معمولاً ۸–۹ نت (بعضی مدلها ۷ یا ۱۰)
- قیمت بسیار بالا به دلیل کمیابی و ارزش کلکسیونی
- بسیاری از نوازندگان حرفهای معتقدند هنوز هیچ سازنده دیگری نتوانسته بهطور کامل به صدای «هنگ® اصلی» نزدیک شود
۲. هندپن (Handpan) – اصطلاح عمومی امروزی
بعد از توقف تولید هنگ توسط PANArt، کلمه Handpan به عنوان اصطلاح عمومی برای تمام سازهای مشابه پذیرفته شد.
انواع هندپن از نظر کیفیت:
- سطح برتر (Top-tier): Ayasa, Saraz, Pantheon, Yatao, Kuripe, Aciel, Hamsa, Leaf, Aura, Bellart, Propan, Hluru Elite, DardD, Spherodrum, Orichalcum, Isthmus… قیمت: معمولاً ۴۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان (۱۴۰۴)
- سطح متوسط رو به خوب: Yubi, Zen, Axiom, Sonodrum Pro, Harmony, Klangschmiede… قیمت: ۲۰ تا ۴۵ میلیون
- سطح اقتصادی/ورودی: اکثر برندهای چینی و هندی (HLuru معمولی، Rav Vast, Sino, Ammoon, ARL…) قیمت: ۵ تا ۲۲ میلیون
۳. تانگ درام / تاندر درام / Tongue Drum
- شکل ظاهری شبیه هنگ/هندپن است اما تفاوتهای اساسی دارد:
- نتها به صورت بریده شده روی سطح (زبانکدار) هستند نه برجسته
- عمق و رزونانس بسیار کمتر
- هارمونیکها ضعیفتر و کوتاهتر
- بیشتر شبیه کالیمبای بزرگ فلزی است تا هنگ درام
- قیمت پایینتر، تولید انبوه زیاد
- پایداری کوک معمولاً بسیار کمتر از هندپن باکیفیت
برای پاسخ به این سوال که آیا هنگ درام کوکش را از دست میدهد، این مقاله را مطالعه کنید.
کدام را بخریم؟ تصمیمگیری بر اساس بودجه و هدف
| بودجه شما (۱۴۰۴) | بهترین انتخاب پیشنهادی | چرا؟ |
|---|---|---|
| تا ۱۵ میلیون | تانگ درام باکیفیت یا هندپن چینی خوب (HLuru Elite) | ورود اقتصادی، تجربه اولیه |
| ۱۵ تا ۳۵ میلیون | هندپن متوسط رو به خوب (Yubi, Zen, Sonodrum Pro و…) | تعادل بین قیمت و کیفیت صدا |
| ۳۵ تا ۷۰ میلیون | هندپن سطح نیمهحرفهای (Ayasa Classic, Saraz, Leaf) | کیفیت صدای عالی، پایداری خوب کوک |
| بالای ۷۰ میلیون | هندپنهای بسیار برتر یا هنگ دستدوم اصل | تجربه صوتی نزدیک به بهترینِ ممکن در جهان |
| کلکسیونر / سرمایهگذاری | هنگ درام دستدوم اصل (Hang® PANArt) | ارزش نگهداری بسیار بالا در بلندمدت |

خلاصه نهایی – کدام اصطلاح را جستجو کنیم؟
- اگر میخواهید صدای اصیل و افسانهای هنگ را تجربه کنید → هنگ درام دست دوم اصل (با دقت بسیار زیاد خرید کنید)
- اگر میخواهید هندپن جدید با کیفیت عالی بخرید → کلمه Handpan + نام برندهای معتبر
- اگر بودجه محدود دارید و فقط میخواهید شکل ظاهری شبیه داشته باشید → تانگ درام یا Tongue Drum
جمعبندی یک جملهای:
هنگ درام اصل = فقط PANArt تا سال ۲۰۱۳ هندپن = نام عمومی همه سازهای مشابه امروز (کیفیت از بسیار ضعیف تا فوقالعاده) تانگ درام = ساز زبانکدار با صدای متفاوت و کیفیت پایینتر
